DANILEWSKI G r i g o r i j P i e t r o w i c z, ur. 14 (26) IV 1829 wieś Daniłowka (gub. charkowska), zm. 6 (18) XII 1890 Petersburg, poeta, prozaik. Urodzi! się w bogatej ukraińskiej rodzinie ziemiańskiej. Po studiach na Uniwersytecie Petersburskim od 1850 zajmował różne stanowiska urzędnicze w oświacie
i cenzurze, a od 1881 redagował ofigalny dziennik "Pietierburgskij Wiestnik". Zadebiutował w 1846 jako poeta i w ciągu pierwszego dziesięciolecia ogłosił mnóstwo wierszy lirycznych, poemat Gwajja-Llir (1849, Gwajja-Dir), wierszowany zb. Stiepnyje skazki (1852, Bajki stepowe), przekłady z G.G. Byrona, F. Schillera, A. Mickiewicza, a także liczne opowiadania, szkice, felietony oraz zb. nowel Slobo-żanie (1853, Słobożanie) i cykl reportaży z Ukrainy Czumaki (1857, Czumacy). Popularność i uznanie przyniosły mu wielkie powieści społeczno-oby czaj owe z życia chłopów: Biegfyje w Noworossii (1862, Zbiedzy w Noworosji), Wola (1863, Wyzwolenie), Nowyje miesta (1867, Nowe miejsca), Diewiatyj wał (1874, Dziewiąta fala). Pod koniec lat 70. D. całkowicie poświęcił się twórczości historycznej. Największym wzięciem cieszyły się jego powieści z czasów Katarzyny II, takie jakMirowicz (1879, Mirowicz), Księżniczka Tarakanowa (Kniażna Tarakanowa, 1882), Czomyj god (1887, Straszny rok), gdzie przedstawił ponury obraz powstania J. Pugaczowa, oraz Sozżonnaja Moskwa (1885, Spalona Moskwa), będąca kroniką wydarzeń 1812 roku. Powieści D., mimo swych niewątpliwych walorów poznawczych i artystycznych, nie zostały docenione przez współczesnych, zwłaszcza przez krytykę lewicową, zarzucającą pisarzowi tendencje zachowawcze. Zyskał natomiast uznanie czytelników. Pozostawił wspomnienia o N. Gogolu, L. Tołstoju, N. Szczerbinie i in. T.Sz.
