CZUŁKOW Michaił Dmitrijewicz, ur. 1743 (data niepewna) Moskwa, zm. 24 X (4 XI) 1792 Moskwa, prozaik, komediopisarz, autor wierszy satyrycznych, folklorysta, dziennikarz i ekonomista. Pochodził z nizin społecznych, ojciec był prostym żołnierzem. Cz. kształcił się w gimnazjum przy Uniwersytecie Moskiewskim, był zatrudniony jako aktor, nadworny lokaj, kwatermistrz, urzędnik w senacie. Po nadaniu szlachectwa przez Katarzynę II został radcą dworu. Wszedł do lit. rosyjskiej jako autor opowieści Pieriesmiesznik, iii sławianskije skazki (1766-68, Sowizdrzał, albo bajki słowiańskie), powieści mitologicznej Pochożdienije Achillesowa (1769, Przygody Achillesa) oraz głośnego romansu awanturniczo-oby-czajowego Prigożaja powaricha, iii Pochożdienija razwratnoj żenszcziny (cz. I, 1770, Nadobna kucharka, czyli Przygody rozpustnej kobiety; cz. II nie ukazała się, prawdopodobnie wstrzymana przez cenzurę). Była to pierwsza rosyjska powieść obyczajowa ukazująca życie wdowy po rosyjskim żołnierzu. Ogromną zasługą Cz. było wydanie w czterech toniach zbioru folklorystycznego Sobranije raźnych piesien (1773-74, Zbiór różnych pieśni), zawierającego 800 tekstów utworów, w tym 336 czysto ludowych. Był to pierwszy tak bogaty rosyjski zbiór folklorystyczny. Cz. wydał również Kratkij mifołogiczeskij słowar' (1767, Krótki słownik mitologiczny), podjął się też systematyzacji ludowych zabobonów i w 1782 opublikował Słowar' russkich sujewierij (Słownik rosyjskich zabobonów), w drugim wydaniu Abiewiega russkich sujewierij (1786, Alfabet rosyjskich zabobonów). Wydawał tygodnik satyryczny "I to i sio" (1769) oraz miesięcznik "Parnasskij Szczepietilnik" (1770). Pisał artykuły z dziedziny ekonomii, prawa, handlu.
